Επιστημονική Υπηρεσία τής Βουλής: Αντισυνταγματικό το νέο σχέδιο εισφορών για τους ελεύθερους επαγγελματίες

Επιβεβαιώνονται οι επιστημονικές θέσεις τής ΕΝΥΠΕΚΚ!

Ιδού η Έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής

Με Έκθεση-«καταπέλτη» για το ασφαλιστικό ν/σ Βρούτση, η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής, ερμηνεύουσα τις πρόσφατες υπ’αριθ. 1880 και 1888/2019 αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ, αποφαίνεται ότι είναι αντισυνταγματικό το νέο σχέδιο εισφορών που αποπειράται να θεσπίσει η κυβέρνηση με τα άρθρα 35 και 36 του κατατεθειμένου ν/σ.

Η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής, αναλύοντας αυτά τα άρθρα (35 και 35 του ν/σ Βρούτση), υποστηρίζει και τα παρακάτω:

«Με το άρθρο 35 αντικαθίσταται το άρθρο 39 του ν. 4387/2016 και ορίζεται ότι για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών, οι αυτοτελώς απασχολούµενοι και οι ελεύθεροι επαγγελµατίες ασφαλισµένοι του e-Ε.Φ.Κ.Α. κατατάσσονται, µε ελεύθερη επιλογή τους, από 1.1.2020, σε µία από τις έξι (6) θεσπιζόµενες ασφαλιστικές κατηγορίες, στις οποίες αντιστοιχεί συγκεκριµένο ποσό ασφαλιστικής εισφοράς κύριας σύνταξης.

Κατά την Αιτιολογική Έκθεση επί του νοµοσχεδίου, διά του προτεινόµενου άρθρου «µεταρρυθµίζεται το σύστηµα καταβολής εισφορών για αυτοαπασχολούµενους και ελεύθερους επαγγελµατίες κατόπιν των αποφάσεων υπ’ αριθ. 1880 και 1888/2019 της Ολοµέλειας του Συµβουλίου της Επικρατείας, µε τις οποίες κρίθηκε ότι το σύστηµα καταβολής εισφορών για τους ελεύθερους επαγγελµατίες και αυτοαπασχολούµενους όπως προβλεπόταν στο άρθρο 39 του ν. 4387/2016 αντίκειται στην αρχή της ισότητας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγµατος».

Αντιστοίχως, διά του άρθρου 36 τροποποιείται το άρθρο 40 του ν. 4387/2016 και διαµορφώνεται εκ νέου το σύστηµα καταβολής εισφορών των ασφαλισµένων του πρώην ΟΓΑ, κατόπιν, οµοίως, των υπ’ αριθ. 1880 και 1888/2019 αποφάσεων της Ολοµέλειας του Συµβουλίου της Επικρατείας. Έτσι, και οι ασφαλισµένοι του πρώην ΟΓΑ κατατάσσονται, µε ελεύθερη επιλογή τους, από 1.1.2020, σε µία από τις έξι (6) θεσπιζόµενες ασφαλιστικές κατηγορίες, στις οποίες αντιστοιχεί συγκεκριµένο ποσό ασφαλιστικής εισφοράς κύριας σύνταξης.

Διά των 1880/2019 (σκέψη 26) και 1888/2019 (σκέψη 15) αποφάσεων της Ολοµέλειας του Συµβουλίου της Επικρατείας κρίθηκε ότι «[η] υπαγωγή στην ασφάλιση όµως (…), µισθωτών και µη µισθωτών, ήτοι κατηγοριών ασφαλισµένων µε ουσιωδώς διαφορετικές συνθήκες απασχολήσεως και παραγωγής εισοδήµατος, υπό ενιαίους κανόνες εισφορών και παροχών, τους οποίους ο νοµοθέτης θέσπισε για τους αναφερόµενους στην Αιτιολογική έκθεση λόγους, επιβάλλει τον έλεγχο της τηρήσεως από τον νοµοθέτη της συνταγµατικής αρχής της ισότητας, από της απόψεως της ενιαίας µεταχειρίσεως προσώπων που τελούν υπό διαφορετικές συνθήκες.

Πράγµατι, κατά το διανεµητικό σύστηµα καθορισµένων παροχών, το οποίο επέλεξε ο νοµοθέτης για τον νέο φορέα, ασφαλισµένοι οιασδήποτε κατηγορίας από τις υπαγόµενες στον ενιαίο ασφαλιστικό φορέα µε τις ίδιες συντάξιµες αποδοχές (για 22 τις οποίες κατέβαλαν εισφορές) και τον ίδιο χρόνο ασφαλίσεως αποκτούν την ίδια ασφαλιστική παροχή (κύρια σύνταξη). Στην χρηµατοδότηση της παροχής αυτής τόσο η ασφαλιζόµενη µισθωτή εργασία όσο και τα ασφαλιζόµενα επαγγέλµατα συµβάλλουν µε το ίδιο ποσοστό εισφοράς (20%) επί του εισοδήµατος που παράγουν. Την παροχή όµως αυτή οι µη µισθωτοί ασφαλισµένοι (αυτοαπασχολούµενοι, ελεύθεροι επαγγελµατίες και αγρότες) αποκτούν έχοντας καταβάλει το σύνολο της ως άνω εισφοράς επί του εισοδήµατος που πραγµατοποιούν από το επάγγελµά τους, ενώ οι µισθωτοί ασφαλισµένοι αποκτούν την ίδια παροχή έχοντας καταβάλει εισφορά 6,67% επί των αποδοχών τους από την εργασία τους, καθώς το υπόλοιπο της εισφοράς (13,33%) βαρύνει τους εργοδότες τους.

Συνεπώς, οι µη µισθωτοί ασφαλισµένοι, µη έχοντες εργοδότη βαρυνόµενο µε τµήµα της δικής τους εισφοράς, καταβάλλουν τριπλάσιο µέρος του εισοδήµατός τους ως αντιπαροχή για την πρόσβαση στην κοινωνική ασφάλιση και την απόληψη της ίδιας παροχής σε σχέση µε τους µισθωτούς ασφαλισµένους και, µάλιστα, χωρίς το ύψος των καταβληθεισών εισφορών τους να συνδιαµορφώνει, όπως στο σύστηµα καθορισµένων εισφορών, το ύψος της ασφαλιστικής παροχής. Ίδιας τάξεως δε διαφορά προκύπτει και στις οριζόµενες στον νόµο εισφορές για την υγειονοµική περίθαλψη. Υπό τα δεδοµένα αυτά, αντίθετα µε την διακηρυγµένη πρόθεση του νοµοθέτη για εγκαθίδρυση ενός συστήµατος κοινωνικής ασφαλίσεως διεπόµενου από την αρχή της ισονοµίας, οι ενιαίοι κανόνες ασφαλιστικών εισφορών έχουν ως συνέπεια την εκδήλως δυσµενή διάκριση των αυτοαπασχολούµενων, των ελευθέρων επαγγελµατιών και των αγροτών έναντι των µισθωτών κατά την πρόσβασή τους στην κοινωνική ασφάλιση και την υπαγωγή τους στον ενιαίο ασφαλιστικό φορέα, η οποία καθιστά τις ρυθµίσεις των άρθρων 39 και 40 του ν. 4387/2017, καθώς και του άρθρου 41 του ίδιου νόµου, καθ` όσον αφορά τις εισφορές υγειονοµικής περιθάλψεως των αυτοαπασχολούµενων, των ελευθέρων επαγγελµατιών και των αγροτών, αντίθετες στην συνταγµατική αρχή της ισότητας (…)». Βλ., σχετικώς, και υπ’ αριθ. 7 Παρατήρηση της Έκθεσης της Επιστηµονικής Υπηρεσίας της Βουλής της 6.5.2016 επί του νοµοσχεδίου «Ενιαίο Σύστηµα Κοινωνικής Ασφάλειας-Μεταρρύθµιση ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού συστήµατος – Ρυθµίσεις φορολογίας εισοδήµατος και τυχερών παιγνίων και άλλες διατάξεις» (ν. 4387/2016)».

Η ΕΝΥΠΕΚΚ καλεί την κυβέρνηση και τον αρμόδιο υπουργό κ.Βρούτση, να αποσύρουν, έστω και την τελευταία στιγμή, ως αντισυνταγματικό και αντίθετο στο διατακτικό των αποφάσεων του Ανωτάτου Ακυρωτικού, το νέο σύστημα εισφορών που επιβαρύνει δυσανάλογα εκατοντάδες χιλιάδες ελευθεροεπαγγελματίες και να το αντικαταστήσει με δικαιότερο και εναρμονισμένο με το Σύνταγμα και τη Νομολογία των Δικαστηρίων.

Ιδού ολόκληρη η Έκθεση

τής Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής